previous pauseresume next

شهر نایین

 

نائین را با القاب و عناویین مختلفی مانند قصبه طیبه، دارالعرفان و مدینه العرفا یاد کرده‌اند.تاریخ بنای اولیه شهر نائین به دوران قبل از اسلام باز می‌گردد. صحت این مدعا را علاوه بر نوشته‌های مورخین و جغرافیا نویسان قدیم، گویش محلی خاص مردم نائین تقویت می‌کند. این گویش هنوز نیز متداول و مرسوم است.در دوران حکمرانی ایلخانان نائین از اصلاحات و تحولی که در بسیاری از شهرهای ایران آغاز شده بود بی بهر ه نما ند. رونق اقتصادی دوره مغول نائین را که در کنار شاهراه خلیج فارس و ری و سلطانیه قرار گرفته بود به صورت شهری پر جمعیت و آباد در آورد. در این زمان، و بخصوص در عصر حکومت غازان و سلطان محمد اولجایتو و وزارت خواجه رشیدالدین فضل‌الله در نائین آثار با ارزشی ساخته شد. برخی از این آثار در عداد بناهای کم نظیر به شمار می‌روند و نمایانگر پیشرفت معماری اسلامی ایرانی آن عصر می‌باشند. در سال ۱۳۲۷ شمسی نائین رسماً شهرستان اعلام شد و بخشداری آن به فرمانداری تبدیل گشت. از نائین مردان بزرگ و نامداری برخاسته که هر یک در علوم و فنون مختلف جایگاهی بس بلند یافته‌اند و از این رهگذر نائین بخصوص در تاریخ یکصد ساله اخیر ایران نقش بسیار زیادی داشته‌است. از این رو همواره برای این منطقه منزلتی بیش از یک شهرستان معمولی قائل بوده‌اند. چنانچه بر اثر خاندان پیرنیا حتی در قانون اساسی پس از مشروطه این شهر ر ا از شرط حد نساب نفوس برای بر خوداری نماینده‌ای مستقل در مجلس شورای ملی معاف کرده بودند. یکی از فرزندان بزرگ این سرزمین دکتر حسین فاطمی است که در نهضت ملی شدن نفت تا آخرین نفس پایمردی کرد و به دکتر مصدق وفادار ماند و جان و سر را در راه آزادیخواهی فدا کرد.

بافت قدیم نائین از هفت محله تشکیل شده‌است.و این محلات  هر یک حسینیه‌هایی دارد

معرفی محلات شهر نایین:

شهر نایین از توابع استان اصفهان در بخش مرکزی ایران است، بخش کهن این شهر از هفت محله تشکیل شده است.به دلیل اشتراکات فراوان فرهنگی و زیستی در مناطق مرکزی ایران، نوع خاصی از محله و شهر پدید آمده است که علی رغم مشابهت با سایر نقاط، دارای ویژگی های خاص این منطقه است.آشنایی با علت نام گذاری هر محله در نایین، در شناخت بهتر آن محله، در ابعاد گوناگون مفید خواهد بود.

  1. محلۀ کلوان: (کلوان= کل+ وان( "کل"  در زبان محلی یعنی کلید دار و "وان"  به معنای نگهبان است یعنی در آن نگهبان شهر و کلید دار زندگی می کرده است.۱ این نقش از نظراجتماعی دارای اهمیت بوده است و با توجه به شکل گیری هستۀ اولیه شهر از این محله قابل توجیه است.
  2. محلۀ باب المسجد: به دلیل استقرار بنای مسجد جامع شهر در ورودی این محله به این نام خوانده شده است.

 این دو محله جزء محله های اعیان نشین نایین بودند.

  1. محله نو آباد: نوگباد یا نوک آباد: "نوک" به فتح نون، معانی زیادی دارد اما یکی از معانی خار است ، گویی در این محله خار زیادی وجود داشته است.۲
  2. محله سرای نو: (سرا+ نو) "سرا" به معنی خانه  و "نو" به معنی تازه است ، به دلیل اینکه این محله بعد از بقیه محله ها ساخته شده ، به این نام خوانده می شود.
  3. محله پنجاهه: که اگر پنجه هه بخوانیم ، یعنی پنجمین محله ای که در نایین ساخته شده است.۳
  4. محله چهل دختران: چهل دختر از خانواده سادات در آن مدفون اند.
  5. محله سنگ یا گودآلو: (گود+ آلو)"گود" به معنی زمین عمیق است و "آلو" کوره خشت پزی است. گویا کوی خشت پزی شهر سابقا در این محل مستقر بوده است .زمین به نسبت فرونشسته تر در این محله و وجود کارگاه های خشت پزی در پشت همین مکان ، تایید کننده این موضوع است. پنج محله آخر بیشتر مربوط به قشر کشاورز و کارگر و ..بوده است.
  1.  بلاغی۱۳۶۹، ج.۱ ص ۷۱
  2. بلاغی۱۳۶۹، ج.۱ ص ۷۲
  3. بلاغی۱۳۶۹، ج.۲ص ۱۶